Leasing konsumencki zyskuje na popularności

Finansowanie zakupu środków trwałych nie musi wymagać od danego podmiotu – firmy lub osoby – spożytkowania własnych oszczędności. Można skorzystać z wielu form zewnętrznego finansowania, na przykład z leasingu. Jeszcze kilka lat temu leasing zarezerwowany był tylko dla przedsiębiorców, czyli osób prowadzących działalność gospodarczą. Dziś już tak nie jest, a wszystko zmienił leasing konsumencki. Czym on jest i czy ma szansę na większą popularyzację w Polsce? 

Leasing w przepisach polskiego prawa

Alternatywą na przykład dla kredytu samochodowego czy kredytu gotówkowego może być leasing. Jak to działa? Otóż leasing łączy w sobie elementy kredytu i dzierżawy. Podstawą prawną dla leasingu jest Kodeks cywilny. W art. 7091 tego kodeksu wskazano istotę umowy leasingu. Przez taką umowę finansujący w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa bierze na siebie obowiązek nabycia rzeczy od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie. Musi też oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony. Umowa leasingu dotyczy też drugiej strony, czyli korzystającego, nazywanego również leasingobiorcą. Korzystający na mocy umowy leasingowej zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego. 

Kodeks określa również, że umowa leasingu powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. 

Wyróżniamy przy tym dwa główne rodzaje leasingu:

• leasing finansowy,
• leasing operacyjny. 

Leasing finansowy, nazywany również leasingiem kapitałowym, jest umową nazwaną, tj. uregulowaną przepisami Kodeksu cywilnego. W ramach takiego leasingu finansujący nabywa rzecz i przekazuje ją leasingobiorcy do korzystania przez czas oznaczony w zamian za uzyskiwanie zapłaty w ratach. Raty leasingowe powinny odpowiadać wartości rzeczy w chwili jej nabycia. Leasingobiorca przy leasingu finansowym ma prawo do dokonywania odpisów amortyzacyjnych od przedmiotu leasingu, ale do kosztów uzyskania przychodów może zaliczyć wyłącznie część odsetkową raty leasingowej.

Nieco inny charakter ma leasing operacyjny, nazywany także leasingiem bieżącym lub organizowanym. Umowa leasingu operacyjnego jest umową nienazwaną, nieuregulowaną w przepisach polskiego prawa. Zakłada ona czasowe udostępnienie rzeczy nabytej lub wytworzonej przez leasingodawcę kolejnym korzystającym, z pobieraniem opłat, które nie pokrywają wartości przedmiotu leasingu. W leasingu operacyjnym można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów po stronie leasingobiorcy pełne koszty leasingowe, czyli raty leasingowe czy czynsz inicjalny. Korzystający nie może przy tym dokonywać odpisów amortyzacyjnych od przedmiotu leasingu.

W obu przypadkach po zakończeniu umowy leasingowej leasingobiorca może zadecydować o wykupieniu z leasingu danej rzeczy, na przykład samochodu, za cenę wykupu ustaloną w umowie.

Od pewnego czasu nie tylko osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą korzystać z finansowania zewnętrznego, jakim jest leasing. Mogą to również zrobić osoby fizyczne, które nie są przedsiębiorcami, dzięki wykorzystaniu leasingu konsumenckiego. Czym on właściwie jest? Czym jest leasing konsumencki? Leasing konsumencki, nazywany również leasingiem prawnym lub osobistym, ma to do siebie, że w roli korzystającego, czyli leasingobiorcy, występuje osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Stanowi alternatywę dla zewnętrznego finansowania nabycia środków trwałych, na przykład samochodu, dla kredytu gotówkowego czy pożyczki. 

Definicja leasingu przytoczona z Kodeksu cywilnego odnosi się również do umów leasingu konsumenckiego. Jednak jeśli umowa leasingu konsumenckiego przewiduje automatyczne przejście własności przedmiotu leasingu na korzystającego (leasingobiorcę) po upływie czasu, na jaki umowa została zawarta, to można stosować w stosunku do takich umów przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, znowelizowanej w 2011 roku. 

Na jakich zasadach można korzystać z leasingu konsumenckiego?

Dzięki leasingowi konsumenckiemu można sfinansować zakup np. auta bez konieczności angażowania zbyt wysokich własnych oszczędności. Cechą charakterystyczną umów leasingowych, w tym leasingu konsumenckiego, jest to, że leasingobiorca w trakcie trwania umowy nie posiada praw własności do przedmiotu leasingu. Może z niego wyłącznie korzystać i to na warunkach, jakie zostały określone w zawartej z leasingodawcą umowie. 

Przedmiotem leasingu konsumenckiego mogą być rzeczy ruchome i nieruchomości. Nie ma ograniczeń prawnych co do tej kwestii. 

Uwaga! W umowie leasingowej nie można zawrzeć zapisu zobowiązującego konsumenta do nabycia danego przedmiotu. Jeśli tak by się jednak stało, to umowa leasingu konsumenckiego zostanie uznana w istocie za umowę kredytu konsumenckiego. Konsumentowi w ramach leasingu konsumenckiego może przysługiwać jednak prawo (nie obowiązek) do nabycia danej rzeczy po zakończeniu okresu trwania umowy leasingowej po określonej wcześniej cenie. Korzystający decyduje ostatecznie o tym, czy nabędzie na własność przedmiot leasingu, czy też nie. 

Zanim dojdzie do podpisania umowy leasingu konsumenckiego, np. leasingu konsumenckiego samochodowego, firma leasingowa zastosuje procedurę weryfikacyjną w stosunku do klienta. Najczęściej wykorzystywana jest procedura uproszczona, ale jeśli wartość przedmiotu leasingu jest znaczna, może być to procedura zwykła. 

W procedurze uproszczonej konsument poproszony zostanie przez leasingodawcę o złożenie ksero dowodu osobistego i drugiego dokumentu tożsamości ze zdjęciem. Weryfikacja tożsamości i zdolności kredytowej zostanie przeprowadzona przez leasingodawcę na podstawie dostępnych baz danych.

Natomiast w przypadku zwykłej procedury leasingowej konsument musi złożyć dodatkowo:

• wypełniony i podpisany wniosek leasingowy,
• zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości uzyskiwanych dochodów,
• wyciąg z konta bankowego,
• dokumenty poręczyciela, jeśli wymagane jest zabezpieczenie w formie poręczenia.

Po sprawdzeniu wiarygodności kredytowej konsumenta wydawana jest decyzja, czy podpisać z nim umowę leasingu konsumenckiego. 

Leasing konsumencki samochodu – czy to się opłaca?

Podczas rozpatrywania tego, czy wziąć leasing konsumencki samochodu, czy lepiej skorzystać z kredytu samochodowego, trzeba mieć na uwadze zalety i wady obu form finansowania. Czy leasing konsumencki samochodu będzie się opłacać?

Dla niektórych klientów wadą leasingu konsumenckiego jest kwestia własności. Wybierając taką formę finansowania zakupu np. samochodu, konsument nie stanie się automatycznie właścicielem auta. Zaletą leasingu są mniejsze bariery wejścia, to znaczy mniej formalności do dopełnienia, zwłaszcza w procedurze uproszczonej, oraz fakt, że można je szybciej zrealizować. Koszty korzystania z leasingu konsumenckiego mogą być porównywalne z kredytem samochodowym.

Popularyzacja leasingu konsumenckiego w Polsce – czy zacznie zagrażać kredytom?

Leasing konsumencki to forma finansowania zakupu np. pojazdów mechanicznych przez konsumentów, nieciesząca się jednak dotąd w Polsce dużą popularnością. Dla porównania – w innych krajach Europy taki produkt finansowy jest znacznie częściej wykorzystywany. Średni udział transakcji leasingowych zawieranych z konsumentami wynosi aż 25 proc. Co czwarta umowa dotyczy leasingu konsumenckiego. W Polsce jest ich zdecydowanie mniej. Związek Polskiego Leasingu wyliczył, że w ciągu trzech pierwszych kwartałów 2019 roku wartość wszystkich nowych kontraktów sfinansowanych przez polskich leasingodawców wyniosła 56,9 mld zł, ale przeważały umowy zawierane z firmami, zwłaszcza z tymi o największych obrotach. Klienci indywidualni zawarli zaledwie 0,2 proc. wszystkich umów. Podobnie było w ciągu ostatnich kilku lat.